“Ik heb besloten minder ambitieus te zijn.”
Dat zei een ondernemer ooit tegen mij.
Niet omdat hij geen dromen meer had. Niet omdat zijn bedrijf slecht liep. Integendeel.
Eén huwelijk was al op de klippen gelopen en zijn huidige relatie stond inmiddels ook op het punt de koffers te pakken.
“Ik weet wat er gebeurt, Grace. Zodra ik een project heb, verlies ik mezelf erin.”
En toen zei hij iets wat me altijd is bijgebleven:
“Niet omdat thuis niet belangrijk voor me is. Ik doe dit juist voor hen.”
Daar zit een paradox die ik bij succesvolle ondernemers vaker zie.
Ze werken niet zoveel omdat hun gezin ze niets kan schelen. Vaak werken ze juist zo hard omdat hun gezin ze álles kan schelen.
Ze willen zorgen. Vrijheid creëren. Iets nalaten. Impact maken.
Maar ergens onderweg kan de kracht die zoveel mogelijk heeft gemaakt ook tegen je gaan werken.
Waarom succesvolle ondernemers altijd ‘aan’ blijven staan
Ambitie en probleemoplossend vermogen behoren wat mij betreft tot de grootste kwaliteiten van ondernemers.
Je ziet iets wat er nog niet is en hebt het vermogen om het werkelijkheid te maken. Je denkt snel, ziet mogelijkheden waar anderen obstakels zien en vindt oplossingen wanneer anderen vastlopen.
Daarmee bouw je bedrijven, creëer je werkgelegenheid, help je klanten en verander je levens.
Waarom zouden we die kracht kleiner willen maken?
Het probleem ontstaat niet doordat je ambitie hebt.
Het probleem ontstaat wanneer je die enorme capaciteit uitstekend kunt opschakelen, maar steeds moeilijker kunt terugschakelen.
Je lichaam zit 's avonds op de bank, maar je hoofd zit nog op kantoor. Je bent op vakantie, maar je bedrijf is gewoon met je meegereisd.
Je wordt 's nachts wakker en binnen enkele seconden is je brein alweer een probleem aan het oplossen dat zich misschien volgende week pas voordoet.
En zelfs wanneer er niets hoeft, voelt niets doen onrustig.
“Waarom is het voor jou nooit genoeg?”
Misschien heb je die vraag thuis weleens gekregen.
Je hebt toch een goed bedrijf? Je hebt toch genoeg bereikt? Waarom moet er dan weer een nieuw idee, een nieuw project of een volgend doel komen?
Zeker wanneer er inmiddels meer dan 50 kaarsjes op je verjaardagstaart staan, lijkt je omgeving soms te verwachten dat je langzaam je voet van het gaspedaal haalt.
Doe eens wat rustiger aan. Ga genieten. Wat heb je jezelf eigenlijk nog te bewijzen?
Maar misschien gaat het helemaal niet over jezelf bewijzen.
Misschien zit creëren gewoon in je. Misschien krijg jij energie van mogelijkheden zien, iets bouwen wat gisteren nog niet bestond, problemen oplossen en impact maken.
Waarom zou jouw drive ineens moeten verdwijnen omdat er inmiddels meer dan 50 kaarsjes op je verjaardagstaart staan?
Tegelijkertijd begrijp je misschien steeds beter wat je omgeving bedoelt.
Want jij wilt óók genieten.
Je wilt gezond blijven. Tijd met je partner. Reizen. Vrijheid. Een goed glas wijn kunnen drinken zonder ondertussen in gedachten je bedrijf te reorganiseren.
Misschien is geld ook allang niet meer je belangrijkste drijfveer. Je hebt veel bereikt. Succes betekent inmiddels méér dan omzet, groei en het volgende zakelijke doel.
Je wilt nog heel veel.
Je wilt alleen niet meer dat alles wat je nog wilt bereiken ten koste gaat van alles wat je al hebt.
En precies daar ontstaat een dilemma.
Want besluiten dat je het rustiger aan wilt doen, betekent nog niet dat je brein en lichaam weten hoe ze dat moeten doen.
Daarom hoef je van die Ferrari ook geen 45-kilometerautootje te maken.
Je moet leren terugschakelen.
Je hoeft van je Ferrari geen 45-kilometerautootje te maken
Een Ferrari heeft een enorme hoeveelheid vermogen. Maar alleen vermogen maakt je nog geen goede bestuurder.
We kennen allemaal de verhalen van iemand die eindelijk zijn droomauto koopt en kort daarna ontdekt dat zoveel power ook vraagt dat je weet hoe je ermee om moet gaan.
Met jouw brein en lichaam is dat eigenlijk niet anders.
Als ondernemer heb je misschien jarenlang geleerd om razendsnel op te schakelen. Focus aan. Problemen oplossen. Beslissingen nemen. Onder druk presteren. Doorgaan waar anderen stoppen.
Dat vermogen heeft je waarschijnlijk mede gebracht waar je nu bent.
Ik ben van mening dat die Ferrari helemaal niet begrensd hoeft te worden. Je moet alleen leren omgaan met het vermogen dat je hebt.
Een goede bestuurder weet namelijk niet alleen hoe hij gas moet geven. Hij weet ook wanneer hij moet remmen, terugschakelen en de motor tot rust moet laten komen.
En juist dát blijkt voor veel succesvolle ondernemers moeilijk.
Je kunt besluiten minder te gaan werken. Je agenda leger maken. Meer tijd vrijmaken voor je partner. Eindelijk meer gaan genieten van alles wat je hebt opgebouwd.
Maar als onder de motorkap alles nog steeds in racemodus draait, rijd je vanbinnen nog steeds 250.
De oplossing is dus niet om van je Ferrari een 45-kilometerautootje te maken.
Je moet leren omgaan met het vermogen dat je hebt.
Opschakelen wanneer je wilt presteren.
Terugschakelen wanneer de race voor vandaag gereden is.
En de motor tot rust kunnen laten komen wanneer er even helemaal nergens naartoe gereden hoeft te worden.
Dat is voor mij zelfregulatie: weten wanneer je jouw vermogen volledig inzet en wanneer je terugschakelt. Het is het begin van harmonie tussen life en business, zonder daarvoor je ambitie of je grote dromen te hoeven inleveren.
Want waarom zou je vanwege je leeftijd ineens kleiner moeten gaan denken?
Juist nu beschik je over een schatkist aan ervaring, kennis en levenslessen die je twintig of dertig jaar geleden nog niet had.
Het zou zonde zijn om die schatkist dicht te gooien op het moment dat je eindelijk weet wat erin zit.
Misschien is dit juist de fase waarin je die ervaring kunt inzetten om méér impact te maken, maar zonder jezelf daarvoor opnieuw voorbij te lopen.
Een snel brein hoeft niet langzamer
Door mijn jarenlange ervaring met stress en trauma en mijn verdere specialisatie in neurofeedback ben ik steeds meer gefascineerd geraakt door hoe efficiënt ons brein eigenlijk kan functioneren.
En misschien nog wel meer door wat er gebeurt wanneer die efficiëntie verstoord raakt.
Ik vergelijk het brein vaak met een orkest van 25 fantastische muzikanten.
Iedere muzikant beheerst zijn eigen instrument. Maar stel je voor dat ze allemaal tegelijkertijd hun eigen muziekstuk spelen. In hun eigen tempo, hun eigen ritme, zonder naar elkaar te luisteren.
Er is op zichzelf niets mis met de muzikanten.
Maar samen klinkt het als chaos.
Ons brein bestaat uit verschillende gebieden en netwerken die voortdurend informatie met elkaar uitwisselen. De kracht zit niet alleen in wat die afzonderlijke delen kunnen, maar juist in hoe goed ze op het juiste moment met elkaar samenwerken.
Langdurige stress en voortdurend alert en ‘aan’ staan kunnen invloed hebben op de manier waarop die systemen functioneren en samenwerken.
En precies daar ligt voor mij iets belangrijks.
Een snel brein hoeft niet langzamer. Het moet leren wanneer het moet versnellen, terugschakelen en herstellen.
Misschien heeft dat orkest dus niet minder getalenteerde muzikanten nodig.
Misschien heeft het een dirigent nodig.
Een dirigent vraagt de eerste violist niet om minder goed te spelen. Hij haalt de kracht niet uit de drummer en maakt de pianist niet minder getalenteerd.
Hij zorgt ervoor dat iedereen weet wanneer hij moet inzetten, wanneer hij ruimte moet geven en wanneer hij even stil moet zijn.
Hetzelfde orkest.
Dezelfde instrumenten.
Dezelfde potentie.
Maar nu ontstaat er harmonie.
Dat is ook hoe ik naar neurofeedback kijk.
Neurofeedback geeft het brein feedback over zijn eigen activiteit en wordt gebruikt om zelfregulatie te trainen. Niet om jouw snelle denken, creativiteit of probleemoplossend vermogen weg te nemen, maar om het brein te ondersteunen bij het reguleren en schakelen.
Focus wanneer focus nodig is.
Terugschakelen wanneer de race gereden is.
Rust wanneer herstel nodig is.
Neurofeedback staat binnen mijn aanpak nooit op zichzelf. Ik kijk ook naar het lichaam en naar de onderliggende patronen die iemand jarenlang in die hoogste versnelling hebben gehouden.
Want uiteindelijk gaat het er voor mij niet om dat je minder vermogen krijgt.
Het gaat erom dat het orkest weer samen leert spelen.
En wanneer 25 fantastische muzikanten niet langer ieder hun eigen solo spelen, maar hetzelfde muziekstuk, in hetzelfde ritme, onder leiding van één dirigent, ontstaat er iets wat geen van hen afzonderlijk kan creëren:
harmonie.
Van high performance naar harmonie
Ik gebruik liever het woord harmonie dan work-life balance.
Ondernemen is zelden iedere dag keurig 50% business en 50% privé.
Soms wil je vol gas.
Daar is niets mis mee.
Harmonie betekent voor mij dat je kunt schakelen.
Volle focus wanneer je bouwt.
Volle aanwezigheid wanneer je leeft.
Rust wanneer je herstelt.
High performance en rust hoeven geen tegenpolen te zijn.
Je hoeft niet te kiezen tussen ambitie en genieten. Tussen een succesvol bedrijf en je gezondheid. Tussen impact maken en aanwezig zijn voor de mensen van wie je houdt.
Als altijd aanstaan je nieuwe normaal is geworden
Soms zijn deze patronen zo verweven geraakt met de manier waarop je onderneemt en leeft, dat een vrije week of een lege agenda niet voldoende is.
Dat is waarom ik tijdens mijn Diamond Reset retraite voor ondernemers intensief werk met ondernemers die merken dat ze uitstekend kunnen presteren, maar steeds moeilijker tot rust komen.
Niet om je minder ambitieus te maken.
Maar om te onderzoeken waarom jouw systeem voortdurend ‘aan’ blijft staan en hoe je weer leert schakelen tussen high performance en herstel.
Je bedrijf hoeft niet kleiner.
Je dromen hoeven niet kleiner.
Je impact hoeft niet kleiner.De prijs die je ervoor betaalt misschien wel.
Sta jij als ondernemer altijd aan?
Misschien ziet niemand aan de buitenkant iets.
Je bedrijf draait. Je functioneert. Je krijgt nog steeds ontzettend veel voor elkaar.
Maar jij merkt dat je hoofd steeds moeilijker stopt en ontspannen meer moeite kost dan vroeger.
Ontdek in een paar minuten wat jarenlang presteren en altijd aanstaan inmiddels met je doet.
